Dzisiaj jest: 15 Czerwiec 2024        Imieniny: Jolanta, Wiola, Wit

Deprecated: Required parameter $module follows optional parameter $dimensions in /home/bartexpo/public_html/ksiBTX/libraries/xef/utility.php on line 223
AKCJA „BURZA”

AKCJA „BURZA”

Armia Krajowa, powstała w 1942 roku, przez większą część okresu II Wojny Światowej ponosiła ciężar działań Polskiego Podziemia. Żołnierze AK walczyli przeciw bezlitosnemu okupantowi, stosując metody typowej walki partyzanckiej i…

Readmore..

O wieczną PAMIĘĆ ofiar  ludobójstwa na Kresach Wschodnich II RP !!!

O wieczną PAMIĘĆ ofiar ludobójstwa na Kresach Wschodnich II RP !!!

Już od kilkudziesięciu lat trwa batalia o należną pamięć ofiar ludobójstwa Polaków zamieszkujących dawne ziemie Rzeczpospolitej stanowiących nasze Narodowe Dziedzictwo, które dzisiaj nazywamy już tylko KRESAMI II RP. Od chwili…

Readmore..

Nie szczędzili też oni wielkich  ofiar majątkowych na cele ogólnonarodowe Rzeczypospolitej

Nie szczędzili też oni wielkich ofiar majątkowych na cele ogólnonarodowe Rzeczypospolitej

/ Masakra Ormian w Konstantynopolu dokonana przez Turków 24 kwietnia 1915 r. Wszędzie tam, gdzie żyją Ormianie, czyli także w Polsce, 24 kwietnia obchodzony jest jako Dzień Pamięci o Ofiarach…

Readmore..

W Warszawie upamiętniono ofiary zbrodni w Ponarach

W Warszawie upamiętniono ofiary zbrodni w Ponarach

27 maja 2024 roku na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach odbyły się obchody Dnia Ponarskiego. W uroczystości wziął udział dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Masowe egzekucje w…

Readmore..

A tymczasem  24 maja   w Kijowie

A tymczasem 24 maja w Kijowie

„Ponieważ żyjemy obok siebie od wieków, dobrze wiemy, że jest to cierpienie spowodowane przez tego samego wroga, to samo barbarzyństwo, barbarzyństwo Kremla, które spadło na Naród Ukraiński i Naród Polski.…

Readmore..

Szukała i znalazła skorą a wydatną pomoc u naszego największego wroga.

Szukała i znalazła skorą a wydatną pomoc u naszego największego wroga.

/ Autorstwa Издание товарищеста А.Ф. Маркса в С-Петербурге (Российская империя, 1907г.) - [1], Domena publiczna, Https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=20042623 Bodnar wziął na siebie obowiązek wyczyszczenia sytuacji. Jestem z niego bardzo dumny- powiedział Tusk…

Readmore..

Genocidum atrox - Czerwiec 44

Genocidum atrox - Czerwiec 44

80.rocznica ludobójstwa W czerwcu 1944 roku Ukraińcy mordowali Polaków podczas 243 napadów w tym w 10 przypadkach dotyczy to policji ukraińskiej oraz w 6 przypadkach SS „Galizien” - „Hałyczyna. Dane…

Readmore..

Czerwcowy numer KSI (6/2024)

Czerwcowy numer KSI (6/2024)

W czerwcowej gazecie m.in.: Zapraszamy do udziału w „Biegu Pokoleń”16 czerwca 2024 roku na parkingu przy Bobrówce (była leśniczówka Gościniec) odbędzie się spotkanieupamiętniające...str. 2W Warszawie upamiętniono ofiary zbrodni w Ponarach227…

Readmore..

Początki konspiracji na Wołyniu  i powstanie 27 WDP AK

Początki konspiracji na Wołyniu i powstanie 27 WDP AK

Upadek Państwa Polskiego w wyniku agresji niemieckiej i dokonanie IV rozbioru Polski przez Niemcy hitlerowskie i Rosję sowiecką nastąpiło we wrześniu 1939 roku. Ostatnie walki z Niemcami miały jeszcze miejsce…

Readmore..

JERZY FEINER  WIELKI LWOWIANIN

JERZY FEINER WIELKI LWOWIANIN

Galeria „Temporary Comtemporary” położona przy ul. Dolnych Młynów 7 w Krakowie cieszyła się przez lata sławą zasłużoną. Została precyzyjnie opisana przeze mnie w książce „Adam Macedoński i Aleksander Szumański z…

Readmore..

Oszmiańskie historie – Mieczysław Pimpicki – lekarz, sportowiec, żołnierz Armii Krajowej, łagiernik, od 1995 roku honorowy obywatel Olsztyna

Oszmiańskie historie – Mieczysław Pimpicki – lekarz, sportowiec, żołnierz Armii Krajowej, łagiernik, od 1995 roku honorowy obywatel Olsztyna

/ Mieczysław Pimpicki, student Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, październik 1933 rok, kopia ze zbiorów Litewskiego Centralnego Archiwum Państwowego Powiat oszmiański za czasów Rzeczypospolitej Obojga Narodów był największym…

Readmore..

„SŁAWA UKRAINIE” JAK „SIEG HEIL”

„SŁAWA UKRAINIE” JAK „SIEG HEIL”

Wspomnienie o księdzu Tadeuszu. Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski wzywał, by opamiętać się w ślepym poparciu dla Ukraińców. Rozmowa z Andrzejem Zwolińskim Jeżeli Ukraina zostanie okrojona przez Putina ze wschodnich i południowych…

Readmore..

Rozmowa z Tomaszem Kiejdo o potrzebie ochrony polskich archiwaliów z okresu międzywojennego, które po wojnie pozostały na Litwie, Białorusi i Ukrainie

Rozmowa z Tomaszem Kiejdo o potrzebie ochrony polskich archiwaliów z okresu międzywojennego, które po wojnie pozostały na Litwie, Białorusi i Ukrainie

Tygodnik Szczytno: Panie Tomaszu, jest Pan organizatorem społecznego apelu: "Chrońmy wspólnie nasze dziedzictwo!" Co to za inicjatywa?

Tomasz Kiejdo: Po zakończeniu II wojny światowej siedem województw II Rzeczypospolitej zostało oderwanych od Polski. Dziedzictwo naszego kraju, w dużej mierze, pozostało na ziemiach, które weszły w skład ZSRR. Dziś znajdują się w zasobach państw sąsiednich. W swoim apelu poruszam konieczność cyfryzacji polskiego zbioru archiwalnego wytworzonego w okresie II Rzeczpospolitej, który znajduje się na Litwie, Białorusi i Ukrainie. Od lat były prowadzone programy digitalizacji materiałów archiwalnych, głównie z okresu I Rzeczypospolitej i XIX wieku (np. dotyczące polskich powstań narodowych). Jednak w odniesieniu do zbiorów międzywojennych realizowano poszukiwania archiwalne i rejestrację poloników. Nie prowadzono działań zabezpieczających. Dysponujemy bardzo niewielkimi zasobami z tego okresu, wytworzonymi na terenie województw wschodnich Polski międzywojennej. Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk, wskazał, że nie ma także możliwości prawnej zwrotu polskich archiwów, tzw. rewindykacji. Przygotowując inicjatywę rok temu, przeprowadziłem wywiad z największym litewskim archiwum państwowym (LCVA) w Wilnie m.in. na temat polskiego zasobu i planów cyfryzacyjnych. Niestety archiwum te nie ma obecnie takich widoków odnośnie naszego zbioru z okresu międzywojennego. Również na Ukrainie, gdzie obecnie toczy się wojna z Rosją, nie będą podejmowane takie działania. Jedyną więc szansą na ich ocalenie, zachowanie dla kolejnych pokoleń i szerszy dostęp dla badaczy w Polsce jest digitalizacja.

 T. Sz. Dlaczego powinniśmy to zrobić?

T. K. To istotna część naszej spuścizny, wytworzona przez przodków. Uważam, że państwo polskie musi podjąć w tym obszarze jak najszybsze działania i poruszać tę kwestię w rozmowach bilateralnych. Zyskują obydwie strony. My ochronimy swoje dziedzictwo, sąsiedzi cyfryzację części posiadanych przez nich zbiorów. To nie tylko współpraca i wymiana doświadczeń w zakresie ochrony naszej kultury i wspólnego dziedzictwa, ale empatia na wzajemne oczekiwania oraz pozytywne budowanie relacji pomiędzy sąsiadami. Niektóre dokumenty sporządzone na zwykłym papierze mają ponad sto lat. Miałem okazję odwiedzić Archiwum Historyczne w Grodnie czy archiwa wileńskie. Możemy utracić bezpowrotnie cenne dla nas zasoby, a straciliśmy już tak wiele. To jest nasza odpowiedzialność przed kolejnymi pokoleniami. Stąd mój apel do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

T. Sz. O jakiego rodzaju zasoby archiwalne chodzi?

T. K. Szczególnym zainteresowaniem i troską winien być otoczony zasób wytworzony przez wyższe uczelnie, w tym uniwersytety Stefana Batorego w Wilnie i Jana Kazimierza we Lwowie (proces digitalizacji akt Uniwersytetu Lwowskiego został rozpoczęty w 2018 r. – przypis T.K., https://kolekcjalwowska.uni.wroc.pl/) wraz z teczkami osobowymi kadry naukowej, pracowniczej i studentów. Przykładowo w Wilnie, gdzie nie podjęto działań digitalizacyjnych względem akt Uniwersytetu Stefana Batorego, znajdują się dokumenty wybitnych naukowców, ludzi kultury i sztuki, kościoła: Feliksa Konecznego, Stanisława Pigonia, Manfreda Kridla, Kazimierza Pelczara, ks. Michała Sopoćko, Ferdynanda Ruszczyca, Bronisława Jamontta, Wiktora Staniewicza. To też np. akta Czesława Miłosza, Antoniego Gołubiewa, Witolda Pileckiego oraz doktoraty honorowe gen. Lucjana Żeligowskiego czy prof. Oswalda Balzera i wielu innych. Kolejne powinny być zdigitalizowane zbiory dotyczące szeroko pojętej oświaty w II Rzeczypospolitej, w tym okręgów szkolnych. Przede wszystkim teczki personalne nauczycieli. Nie można też przeoczyć źródeł wytworzonych przez organa administracji państwowej i samorządowej. Następnie archiwalia dotyczące izb lekarskich, sądów oraz organizacji społecznych, kulturalnych i klubów sportowych. Nie wolno również zapominać o księgach metrykalnych. W apelu postuluję powołanie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zespołu, który określi chronologię prowadzonej digitalizacji oraz jej zakres.

T. Sz. Jakie wsparcie pozyskał Pan dla akcji? Czy jest zrozumienie tej myśli?

T. K. Jest troska strony społecznej o ocalenie polskiego dziedzictwa archiwalnego. To zasób, który jest ważny nie tylko dla milionów potomków rodzin kresowych, ale wszystkich Polaków. Dlatego prośby kierowałem do różnych środowisk naukowców oraz organizacji i stowarzyszeń społecznych. Otrzymałem wsparcie kilkudziesięciu podmiotów. Cieszy mnie, że zrozumienie znalazłem u licznych, wielotysięcznych organizacji jak Związek Piłsudczyków RP, Związek Sybiraków, ale także lokalnych stowarzyszeń z różnych części kraju np. Fundacji Ochrony Dziedzictwa Ziemi Bielskiej, Klubu Historycznego Rok 1863.pl Pierzchnica, Komisji Historycznej Hufca ZHP Ziemi Słupskiej, Stowarzyszenia Przyjaciół Miasta Koła n. Wartą. Akcję poparło Stowarzyszenie Rodów Grodzieńskich oraz Stowarzyszenie Żołnierzy Kresowych Armii Krajowej "Wiano" z Łodzi. Nie zabrakło Stowarzyszenia Rodzina Ponarska oraz innych organizacji pielęgnujących pamięć o kresach, rozsianych po całej Polsce: z Lublina, Wrocławia, Szczecina, Przemyśla.

Wśród naukowców, którzy poparli ideę, są: prof. Michał Wojciechowski z Olsztyna (w latach 2016–2019 członek rady Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki), znani historycy prof. Lech Wyszczelski z Warszawy i prof. Tadeusz Dubicki z Łodzi, historycy kościoła ks. prof. Anastazy Nadolny z Pelplina oraz ks. dr Tadeusz Krahel z Białegostoku oraz inni. Cieszę się również ze wsparcia ministra Jana Józefa Kasprzyka – Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który określił ją jako „kwestię kluczową dla polskiej tożsamości”.

T. Sz. Proszę powiedzieć o dalszych planach związanych z inicjatywą.

T. K. Apel skierowałem na ręce jeszcze poprzedniego ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Piotra Glińskiego. Wobec zmiany rządu zamierzam go ponowić na ręce nowego szefa resortu kultury ministra Bartłomieja Sienkiewicza. Planuję również przedstawić wniosek podczas obrad Parlamentarnego Zespołu ds. Kresów Rzeczypospolitej Polskiej, który działa w obecnej kadencji Sejmu. Chcę zabiegać o poparcie posłów z różnych partii. Staram się informować o podjętych działaniach w mediach. Zapraszam również do kontaktu i wsparcia apelu kolejnych naukowców oraz organizacje społeczne. Chrońmy wspólnie nasze dziedzictwo!

Tomasz Kiejdo — autor kilkudziesięciu artykułów popularyzujących przedwojenną Wileńszczyznę i postaci z nią związanych (m.in. cyklu „Oszmiańskie historie”, wywiadów dotykających problematyki kresowej), autor książki „Kiejdowie – losy rodzinne na ziemi oszmiańskiej”, redaktor Kresowego Serwisu Informacyjnego, organizator apelu "Chrońmy wspólnie nasze dziedzictwo!"